Reformasyon Dönemi

DiÄŸer ülkelerin aksine en az can kaybı olan, sıkıntının en az olduÄŸu ülke Ä°skoçya’da, reform gerçeÄŸinin John Knox’un yönetimi altında yapıldığını görüyoruz. Ä°yi bir vaiz olmasına raÄŸmen Calvin gibi iyi bir düşünür olmayan Knox, önceleri bir Roma Katolik rahibiydi. Roma kilisesi tarafından öldürülen Protestan George Wishart’ın etkisinde kalıyor. Katolik yanlıları Fransızlar tarafından Saint Andrew kalesinin iÅŸgaliyle bir seneden fazla esir kalan Knox, beden ile ruhun çekiÅŸmesini, dünya ile olan mücadelesini deneyimliyor. Mary’nin hükümranlığı sırasında, Franfurt’a gidiyor ve buradaki Anglikan taraftarlarıyla kendi tutucu püritan görüşlerin çekiÅŸtiÄŸini görüyoruz. Vaazlerinde, kadınların yönetici olamayacağını söylemesi, Calvin’in bile ÅŸaşırmasına neden oluyor. Bu, reformasyonu yerleÅŸtirmesinde bir zorluktu onun için. 1559′da Ä°skoç Ä°nanç açıklamasını oluÅŸturuyor. Westminster standartlarının uyumlanana kadar bu inanç açıklaması kullanılıyor. 1572′de ölen Knox, bütün görüşlerini Calvin’den alıyor ki; devlet ve din iliÅŸkilerinde, kadınlar konusunda ayrıma düşüyor onunla.

Püritanizm nedir ? Öncüleri kimlerdir ? Bugüne kadar reformasyonun gelişiminin özeti.
Püritanizmin sözlük anlamı: Püritan görüşleri doktrini (1). Püritanizmin tarih içerisinde almış olduÄŸu evrim ve çeÅŸitlilik, Püritanizme dair monist bir tanımlama getirmeyi güçleÅŸtirmektedir. Ãœnlü tarihçi Christopher Hill’in dediÄŸi gibi ” Püriten ” sözcüğü birçok yalnış anlama ve karıştırmayla hastalıklı bir hal almıştır. Öyleyse, öncelikle Püritanizmin karakterinde varolan bu çeÅŸitlilik çözümlenmeye çalışılmalıdır (2). 16 ve 17. yüzyıllarda, 1. Elizabeth’in Ä°ngiliz kilisesinde baÅŸlattığı reformist harekete karşı çıkan, kendini ” saflığı ” aramak olarak tanımlayan bir Protestan doktrin ve ibadet ÅŸeklidir (3). 16. yüzyılda, M. Luther ve J. Calvin’in öncülüğünde Katolik kilisesine ve Papa’nın otoritesine karşı giriÅŸilen Reform hareletinin sonucunda doÄŸmuÅŸtur ( 1529 ).

Püritanizmin atası Protestanlık diyorsak, öncüleri: Luther, Calvin, Zwingli, Bucer, Knox’dur. 16. yy. Avrupa’sında reform hareketi ( öze dönüş hareketi ) özellikle Zürih’de Ulrich Zwingli, Strazburg’da Martin Bucer, Cenevre’de John Calvin, Wittenberg’de Martin Luther önderliÄŸinde yayılmaya baÅŸladı. Episkopal ve papalık sistemini kabul etmeyen Ä°skoçyalı Protestanlar, Presbiteryen sistemi oluÅŸturdular. Ä°lahiyatçı John Knox’un çalışmalarıyla Prespiteryenlik Ä°skoçya’da güçlendi (4). Reformun ilkeleri, Rotterdamlı Erasmus tarafından atılmıştır ( 1466 ). Ä°ngiltere’de John Colet ve Sir Thomas More ile birlikte çalıştı. 1517′de, Luther’in 95 maddelik tezini Wittenberg kilise kapısına çakması ile de baÅŸlamıştır. Almanya’da reform, farklı akımlara yol açtı. Zwingli, Zürih’de oluÅŸturduÄŸu dinsel yönetim çevresinde; devleti ve kiliseyi Tanrı’ya hizmet amacıyla birleÅŸtirdi. Calvin tarafından Basel’in takibinde Cenevre’de sınandı. 1534′de baÅŸta kral 8. Henry’nin bulunduÄŸu Anglikan kilisesi kuruldu. Protesto hareketinin yaygınlık kazanması, reformasyonun ve çeÅŸitli kiliselerin doÄŸmasıyla sonuçlanmıştır.
DEVAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN!