Eski Antlaşma'da Tanrı'yı en çok kederlendiren günahlardan birinin putperestlik olmasının sebebi budur. Bu, tek olan gerçek Tanrı'nın yerine insan ürünü olan nesneleri ve düşün-celeri koymak demektir (Yeremya 10:3-5). Bu, Tanrı'nın karakterine atılan iftiradır ve tüm tapınış işe yaramazlık içerisinde cereyan eder.

Tanrı Neye Benzer?
Bu sorunun yanıtı, Tanrı'nın bizim bildiğimiz ya da deneyim kazandığımız hiçbir şeye benzemediğidir. Yeşaya kitabında Tanrı'yı, bizlere şu soruyu sorarken görüyoruz"Beni kime benzetecek, kime denk tutacaksınız? Kiminle karşılaştıracaksınız ki, benzer olalım?" (Yeşaya 46:5). Mezmur yazarı da aynı şeyi sormaktadır: "Çünkü göklerde RAB'be kim eş koşulur? Kim benzer RAB'be ilahi varlıklar arasında?" (Mezmur 89:6).

Eğer bu doğruysa, Tanrı hakkında nasıl bilgi sahibi olabiliriz? Bunun için, Tanrı'nın kendisini bizlere açıklamak için seçtiği yere gitmemiz gerekir; yani Kutsal Kitap'a gitmemiz gerekir. Kutsal Kitap'ta Tanrı'nın özelliklerini keşfedebiliriz. Bizim keşfedebileceğimiz herhangi bir özellik, Tanrı'nın bizlere kendisi hakkında söylemeyi seçtiği bir özelliktir. Neden bunları bilmemiz gerekir? İlk olarak, Tanrı bizlere kendisi hakkında bir şeyler gösterecek kadar lütufkarsa, O'nun verdiklerini almamız gerekir. İkinci olarak da, Tanrıbilimi bir Hıristiyanın aklını meşgul edebilecek en büyük ve en harika konudur.

Tanrı Kutsaldır
Kutsal Yazılar'da Tanrı hakkında en çok söylenen şey, O'nun Kutsal olduğudur (Mezmur 99:9; 119:9; Vahiy 15:4). Bu, O'un tüm günahlardan ve kötülükten uzak olduğu ve kendisinde tam ahlaksal bir yetkinlik bulunduğu anlamına gelir. Bu önemli gerçek, diğer herşeyi etkiler ve bundan dolayıdır ki, Tanrı'nın sevgisi kutsal bir sevgidir; adaleti kutsal bir adalettir; öfkesi kutsal bir öfkedir. Tanrı kutsal olmayan hiçbir şey yapmaz. Bu müthiş bir gerçektir, aynı zamanda rahatlatıcı bir gerçek. Çünkü bizlere sağladığı kurtuluş kutsal bir kurtuluştur. O'nun planında aksaklık veya kusur yoktur; bu yüzden aksama ihtimali de yoktur.

Tanrı Egemendir
Bu, Tanrı'nın tüm yarattıkları üzerinde mutlak yönetim hakkı ve yetkisi olduğu anlamına gelir (1. Tarihler 29:11-12). Tanrı kendi istek ve amaçlarını yerine getirme gücüne sahiptir. O, düşmanlarının zaferini gördüğünde çaresizce bakan bir masal kralı değil; herşeye gücü yeten (tüm güce sahip olan), herşeyi bilen (tüm bilgilere sahip olan), her yerde varolandır (tüm yerlerde olandır). İstediği herşeyi, istediği zamanda ve iste-diği kişiyle yapar (Eyüp 23:13).
Böyle bir varlığın bizim Tanrı'mız olduğunu bilmek ne büyük bir sevinç ve rahatlıktır!

Herşey Tanrı'nın Hakimiyetindedir
O, halkının yaşamında sürekli çalışmaktadır. Bu nedenle şans eseri veya tesadüfen hiçbir şey yaşamayız. Tanrı destekler, rehberlik eder ve her olayı yönetir (Yaratılış 41:22). Bazen bizler için bunu görmek zordur, fakat Pavlus bizlere Tanrı'nın herşeyi kendi isteği doğrultusunda düzenlediğini söylemektedir (Efesliler 1:11). Pavlus'a zor anlarda huzuru ve iç rahatlığını sağlayan şey, Tanrı hakkındaki bu büyük gerçeğe iman etmesidir.

Tanrı İyidir
Tanrı iyidir; sevecen ve cömerttir; yumuşak kalplidir ve de şefkatle doludur (Mezmur 145:9, 15-16). O'nda merhametten yoksun ve akıl dışı hiçbir davranış yoktur, ancak Tanrı'nın iyiliği zayıflık veya yumuşaklık değildir. O insanların istismar edebileceği, kendisinden kolaylıkla bir şeyler koparabileceği bir varlık değildir. Bu iyilik, halkı olarak bizler için Tanrı'ya güvenebileceğimiz anlamına gelmektedir. O'na güvenebiliriz; bunu yaparak karşılaştığımız durum her ne olursa olsun, bunu Tanrı'nın bizim iyiliğimiz için kullanacağını biliriz.

Tanrı Sevgidir
Eğer Tanrı sevgi olmasaydı, hiçbirimiz için bir umut olmazdı. İlahi sevgi özensiz, sulu, aşırı duygusal değildir; sevdikleri için işleyen bir sevgidir.
Bu, hak edilmemiş bir sevgidir (Romalılar 5:6-8).
Bizim tarafımızdan aranmamış bir sevgidir (1.Yuhanna 4:10).
Hayal edilemez bir sevgidir (1. Yuhanna 3:1).

Tanrı hakkında Kutsal Kitap'ın bizlere öğrettiği daha birçok gerçek vardır. Bunları daha sonra bu kitapta göreceğiz. Fakat şu an devam edeceğimiz konuların temelini dayandırmak için bu kadarı yeterlidir. Her Kutsal Kitap öğretisi Tanrı'nın kalbinde ve aklında meydana gelir. Her öğreti Tanrı'nın karakterini açıklayacak zenginliktedir ve her biri Tanrı'ya olan sevgimizi derinleştirir.
Peter Jeffery

Biz yolda yürürken, gezerken, çalışırken, otururken, kalkarken, ibadet ederken, dua ederken hep O muhteşem hükümranın yarattığı, tamamladığı yeryüzünde, göğün altındayız. Ve kısacası aslında hepimiz O'na ait olduğumuz için herkesin böylesi bir tek hükümranın önünde diz çökmekten ve O'na yücelik vermekten başka çıkar yolu yoktur. Ve böyle bir hükümranın, "Mesih Rab'dir" diye bize ilan ettiği müjdesinin ardı sıra gitmekten başka da aslında yolumuz yoktur.

Tanınan bir ilahiyatçı olan B.B Warfield, özellikle Hristiyan inancının Reform geleneğine öncülük eden Calvin'in açıkladığı Kutsal Kitap öğretişleri üzerinde dururken, Tanrı'ya tam bir bağlılığın ve tam bir güvenin dua için en iyi duruş olduğunu ve bunun tam, tek doğru ve kalbe ait bir inanç ve din olduğunu ifade etmektedir. Ve buradan bizi hemen İncil'deki o iyi bilinen anlatıma götürür. Bu anlatımında Mesih İsa, vergi görevlisiyle Ferisinin dualarını, dua yüreklerini, tavır ve davranışlarını karşılaştırmaktadır:
"Kendi doğruluklarına güvenip başkalarına tepeden bakan bazı kişilere İsa şu benzetmeyi anlattı: 'Biri Ferisi, öbürü vergi görevlisi iki kişi dua etmek üzere tapınağa çıktı. Ferisi ayakta kendi kendine şöyle dua etti: 'Tanrım, öbür insanlara soygunculara, hak yiyenlere, zina edenlere ya da şu vergi görevlisine benzemediğim için sana şükrederim. Haftada iki gün oruç tutuyor, bütün kazancımın ondalığını veriyorum.' Vergi görevlisi ise uzakta durdu, gözlerini göğe kaldırmak bile istemiyordu, ancak göğsünü döverek, 'Tanrım, ben günahkara merhamet et' diyordu.

"Size şunu söyleyeyim, Ferisi değil, bu adam aklanmış olarak evine döndü. Çünkü kendini yücelten herkes alçaltılacak, kendini alçaltan ise yüceltilecektir" (Luk. 18:914).
Ferisi örneklemesinde, o dönemin çok tutucu bir din önderinin aslında kendisinin pek de farkında olmadan yaptığı o önemli hatalar dile getirilmektedir. Bu dini önder ne yazık ki, kendisini tam doğru bir dindar görürken bencillik, kendini beğenmişlik, gurur, başarı, kendinden tatmin olmak gibi bir takım hal ve hareketleri üzerinde taşımaktadır. Aslında bu örnekteki Ferisi kendisini Tanrı'yla en yakın kişi olarak değerlendirmektedir. Oysa işin aslı ve hatta görünüşü sanki kendisinin Tanrı'ya ihtiyacı yokmuş da, Tanrı'nın kendisine ihtiyacı varmış gibi bir görünüştür.

Vergi mültezimiyse o dönemde Roma için vergi toplamasından ötürü zaten halkın, İsrail'in hor gördüğü bir kişidir ve burada Tanrı'nın hoşnut olduğu kişi olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü o, gerçekten samimi bir biçimde Tanrı'ya bağlı olarak, yürekten dua etmekte ve hatta günahlılığının farkında, gözlerini bile Rab'be kaldıramamaktadır.
Bu örnekle Mesih İsa'nın söylemek istediği yürekten, samimi, gerçekler üzerine bina edilmiş bir imanın esas, gerçek ve kabul gören, Tanrı'yı hoşnut eden bir iman olduğudur.
Warfield de, Mesih İsa'nın söylemek istediğinden hareketle, doğru bir biçimde dua eden her bir samimi Hristiyan'ın bu vergi toplayıcısının durumunda olduğunu dile getirmektedir. Tanrı böyle bir imanla yaklaşan ve gerçekten samimiyetle ibadet eden bir imanlıdan hoşnut olmaktadır. Mesih İsa'nın sözleri bize zaten bunu açıkça göstermektedir. Yalnız Warfield'in örneğinde biraz daha geniş bir söylem dikkatimizi çekmektedir; samimi bir imanlının bu dua duruşunun aslında yaşamın her noktasında olması gerektiğini vurgulamaktadır.

Kısacası Mesih İsa'ya samimi iman eden, O'nu kurtarıcısı ve Rab'bi olarak kabul eden ve O'nun hükümranlığının, muhteşemliğinin farkındalığı içinde yaşayan imanlının her işinde, davranışında, kısacası yaşamında O'nu yüceltmeye ve O'ndan zevk almaya devam etmesi gerekmektedir. Çoğumuz ne yazık ki, dua anında gerçekten yürekten, gönlümüzün derinliklerinde Rab'bimizle konuşuruz, O'na yürek40 ten yaklaşırız ama diz üstünden kalktıktan sonra adeta artık başka insan olmuşuzdur. Reform geleneğinde Tanrı hükümranlığını, krallığını, görkemini anlayan samimi bir Mesih inanlısı, samimi bir Hristiyan içinse durum aslında oldukça farklı olmalıdır. O sinemaya giderken, televizyon izlerken, çalışırken, hatta eğlenirken bile yine Tanrı'yı yüceltmek ve O'nun varlığından, yaratılmış olmaktan, O'nun görkeminden zevk almak durumundadır. Bu, hayat boyu ibadet, hayat boyu dua, hayat boyu Rab'bin tahtının önünde saniye saniye sürdürülen bir yaşam anlamındadır.

Kısacası, bu anlayıştaki kişi için yaşam bir ibadettir. Yalnız bu dünyadan kaçarak, manastıra kapanarak, sürekli dudakların ezbere dualar mırıldadığı ve insanları inanan inanmayan diye ayıran, ona kötü, buna imansız diye damga vuran radikal, bencil, gururlu bir dindarlık hayatı değildir. Bu, yaratılmış olmanın gerçekten farkına varan, Tanrı’nın yarattığı her şeyin ne kadar iyi olduğunu gören, izlediği bir tiyatrodan, dinlediği güzel bir müzikten ve o muhteşem Sanatçı’nın varlığından zevk alan bir biçimde yaşam sürmektir. Tanrı'nın Mesih İsa' da sağladığı kurtarışı bütün bir yaşam boyu saniye saniye hissetmek ve yaşamaktır. Ve bu, ancak göksel bir lütuf olarak Tanrı tarafından verilmekte ve Tanrı tarafından sunulmaktadır. Bu herkese nasip olmayacağı için, buna sahip olanlar bir başka coşkuyu, bir başka sevinci de paylaşmaktadırlar. Lütfün değerini çok daha fazla algılamakta ve çok daha fazla bu lütfün üzerine titremektedirler.

Yazan: Rev. Prof. Robert Lynn

Her şey Kendisine bağlı ve Kendisinden kaynaklı olduğuna göre, Tanrı Kendi sınırsızlığında değişmezliğin de abidesidir. Bu nedenle "Her bakımdan değişken, kararsız olan kişi Rab'den bir şey alacağın ummasın" (Yak. 1:7) ayeti doğrultusunda kararsız, değişken ve sınırlı olan insanın Rab'le kolay bir bağı olması, Rab lütuf göstermedikçe mümkün de değildir. Bu nedenle, Tanrı'yı tanımlamak, anlamak, varlığına karar verip vermemek insanın kararlarına bağlı değildir.

Tanrı muhteşem varlığında, görkeminde, yaratıcılığında, gücünde, sınırsızlığında hep sürekli olarak aynı biçimde değişmeksizin var olmaya devam edendir. Değişmez olması, O'nun sadece Kendine bağlı olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle O, Kendi varlığı içinde yarattığı her şeyin içinde ve üstünde her şeyi tam olarak bilendir. O'nun istemi bütün gerçeklerin nedenidir. Her şeyin temelinde, önünde, arkasında, üstünde yani tam olarak her şeyi kapsayan bir biçimde Tanrı’nın istemiyle yaratılmışlık vardır.
"Her şeyi kendi isteği doğrultusunda düzenleyen Tanrı'nın amacı uyarınca önceden belirlenip Mesih'te seçildik" (Ef. 1:11). Ayette görüldüğü gibi, her şey ama her şey O'nun isteği doğrultusunda düzenlenmiştir. Bizler de bu istem doğrultusunda önceden belirlenip Mesih İsa'da seçilmiş olanlarız.

Genelde bu noktaya gelindiğinde, bazıları oldukça yanlış teolojik anlayışlara gitmektedirler. Bu insanlar Tanrı'nın evreni, dünyayı ve içindeki her şeyi yalnız olduğu için yarattığı gibi bir fikre kapılmaktadırlar. Bu kişilere göre, sanki Tanrı her şeyi Kendisini oyalamak için yaratmıştır. Ya da bazıları Tanrı'nın bir şeyler yapmak için tarihe baktığını düşünmektedirler. Yani Tanrı tarihe ve olaylara bakmakta ve duruma göre tavır koymakta, hareket etmektedir. Bir başka tarz düşünce de, Tanrı'nın tarihe bakıp Kendisini kimlerin seçtiğini görmesi ve ona göre hareket etmesidir. Görüldüğü gibi, bütün bu ve benzeri düşünceler hep Tanrı'nın her şeyin sahibi olduğu noktasından öteye taşman ve bazı insanları oldukça farklı noktalara götüren düşüncelerdir.

Yu. 3:57'ye baktığımızda, "İsa şöyle yanıt verdi: 'Sana doğrusunu söyleyeyim, bir kimse sudan ve Ruh'tan doğmadıkça Tanrı'nın Egemenliği'ne giremez* Bedenden doğan bedendir, Ruh'tan doğan ruhtur Sana, 'Yeniden doğmaksınız' dediğime şaşma'" sözlerini okuyoruz. Bu sözleri kapsayan bütün bölümü okuduğumuzda, aslında bir insanda ruhsal olarak yeniden doğuşun gerçekleşmesinde tek etkin ve yetkin olanın, Tanrı'nın Ruhu olduğunu görüyoruz. Tanrı'nın Ruh'u, Kendi istemi ve gücüyle Kendi yarattığı evrende hareket etmekte ve Kendi yarattığı insanların yüreklerinde işlemektedir.

Bir imanlı arkadaşımın şöyle dua ettiğine tanık oldum "Ya Rab, seni özgür kılıyoruz, bizim üzerimizde işle, izin veriyoruz Rab'bim". Bu dua oldukça kafa karıştıran bir duadır. Aslında yanlış bilinen Tanrı teolojisinin dile getirilmesidir. Böyle bir dille ve böyle bir ifadeyle dua, aslında Mesih İsa'yı Tanrı hükümranlığını öne çıkaran bir ilahiyatla algılayan samimi bir Hristiyan'ı oldukça yaralamaktadır. Çünkü Yaratan ve yaratılan çizgisi burada birbirine girmekte, karıştırılmakta ve Tanrı adeta bize bağlı kılınmaktadır.
Oysa bize göre bizim her şeyimiz, soluğumuz, hayatımız tamamen Tanrı'ya bağlıdır. O'na bağlı olmadığımız bir küçücük lahza, an dahi yoktur. Sınırlı insanlar olarak, varlığımızı ancak sınırsıza bağlı olarak sürdürebiliriz. Bütün hareketlerimiz, davranışlarımız, bütün her şeyimiz yalnızca O'nda mümkündür.

Yalnız burada çok doğru anlamamız gereken bir nokta bulunmaktadır. Tanrı'nın hükümranlığından, O'nun her şeye egemen olduğundan bahsederken, O'nun keyfi olarak davrandığını söylememiz mümkün değildir. Ya da keyfi davrandığını düşünmeye kalkışmamız çok büyük yanlıştır. Tanrı'nın hükümranlığı tamamen hikmet, doğruluk ve kutsallık temelleri üzerine kurulmuş bir hükümranlıktır. Kısacası hikmetli, doğru ve kutsal olanın hükümran olma hakkı üzerine kurulmuş olan bir hükümranlıktır bu hükümranlık. Ve böylesine muhteşem egemenlik sahibi olan RAB Tanrı, vaatlerde bulunarak ve antlar içerek, Kendisini Kendi istemi doğrultusunda sözlerine bağlı kılmıştır.
İşte biz böylesine bir egemenlik sahibi olan muhteşem bir Tanrı'ya güvene davet edilmiş bulunmaktayız.

Yazan: Rev. Prof. Robert Lynn

İman eden kişinin de Kutsal Kitap’ın başladığı yerden başlaması ne demektir? Bütün düşüncemizin yegane sahibi Tanrı'dır. Bizim bilgimiz sınırlıdır, konuşmamız sınırlıdır. Oysa her şeye kadir olan Tanrı bütün bilginin sahibidir. O, her şeyin de başı olduğuna göre, o zaman düşüncemizin sahibi olarak O, bizim de başımızdır. Kısacası, bütün düşüncelerimiz ancak O'nda başlamış olmaktadır.

Bütün istemlerimiz yine O'nunla başlamalıdır. Çünkü istemin sahibi O olduğuna göre istemi de yerine getirecek olan Rab'bin Kendisidir. Bütün etkinlikler de yine Tanrı'yla başlamak durumundadır. Çünkü Tanrı’nın ifadesi nettir: "Başlangıçta Tanrı göğü ve yeri yarattı" (Yar. 1:1). Burada dikkat etmemiz gereken bir nokta vardır. O da şudur: Musa kendi nedenlerinin ardı sıra gidip sonuçta Tanrı'yı bulmuş değildir. Düşünüp Tanrı'ya ulaşmış da değildir. O, düşüncesine Tanrı'yla başlamış, nedenlerine yukarıdan aşağıya doğru inerek anlam vermiştir.

Bu bağlamda bizler hiçbir zaman herhangi bir tanrı ya da bir çeşit bir tanrıyla başlayan kişiler değiliz, olamayız. Yani her şeye Kendisiyle başladığımız Tanrı’nın, Kendisini tanrı denilen başka her şeyden ayıran bir takım önemli ayırıcı özellikleri vardır. Gerçek Tanrı, tanrı diye yüceltilen her şeyden tamamen farklıdır. Başladığımız Tanrı her şeyden önce Kutsal Kitap'ta kendisini açıklayan hem kutsal, hem de Kutsal Üçlük'te tek bir olan Tanrıdır. Bu Tanrı sonsuz olan Tanrı'dır. Sonsuzdur ama kişiseldir. Yani yarattıklarıyla ilişki içinde olan Tanrı'dır. Demek ki, her işe ve her şeye başladığımız Tanrı, öyle tanrı denilen birçok nesneyle yan yana bile getirilemeyecek olan, Kutsal Kitap'ta kendisini açıklayan o Kutsal Üçlük'te tek olan Tanrıdır. Kendisini Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'ta açıklamaktadır. Tanrı açık bir biçimde konuşmuş ve vahyiyle bizlere kendisini tanıtmış Olan'dır.
Yazan: Rev. Prof. Robert Lynn

Bu yazıyı okumak için burayı tıklayın!

Aziz Augustinus (İtiraflar)